Ana sayfaKur’anHac78. ayet
19 katmanlı ayet incelemesi

Hac 78

Medenî · 78 ayetlik sûre · Katmanlar kaynak durumu açıkça belirtilerek sunulur.

022SÛRE
01 · ARAPÇA METİN · DOĞRULANDI

وَجَـٰهِدُوا۟ فِى ٱللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِۦ ۚ هُوَ ٱجْتَبَىٰكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى ٱلدِّينِ مِنْ حَرَجٍ ۚ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَٰهِيمَ ۚ هُوَ سَمَّىٰكُمُ ٱلْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِى هَـٰذَا لِيَكُونَ ٱلرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا۟ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ ۚ فَأَقِيمُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُوا۟ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱعْتَصِمُوا۟ بِٱللَّهِ هُوَ مَوْلَىٰكُمْ ۖ فَنِعْمَ ٱلْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ ٱلنَّصِيرُ

Tanzil Osmanî metni; metin değiştirilmeden gösterilir.
02 · ÇEVİRİYAZI · DOĞRULANDI

vecâhidû fi-llâhi ḥaḳḳa cihâdih. hüve-ctebâküm vemâ ce`ale `aleyküm fi-ddîni min ḥarac. millete ebîküm ibrâhîm. hüve semmâkümü-lmüslimîne min ḳablü vefî hâẕâ liyekûne-rrasûlü şehîden `aleyküm vetekûnû şühedâe `ale-nnâs. feeḳîmu-ṣṣalâte veâtü-zzekâte va`teṣimû billâh. hüve mevlâküm. feni`me-lmevlâ veni`me-nneṣîr.

Muhammet Abay çeviriyazısı, gayri ticari kullanım kaydıyla.
03 · TÜRKÇE MEAL · DOĞRULANDI

Allah uğrunda, hakkını vererek cihad edin. O, sizi seçti; din hususunda üzerinize hiçbir zorluk yüklemedi; babanız İbrahim'in dininde (de böyleydi). Peygamberin size şahit olması, sizin de insanlara şahit olmanız için, O, gerek daha önce (gelmiş kitaplarda), gerekse bunda (Kur'an'da) size "müslümanlar" adını verdi. Öyle ise namazı kılın; zekatı verin ve Allah'a sımsıkı sarılın. O, sizin mevlanızdır. Ne güzel mevladır, ne güzel yardımcıdır!

Meal, Kur’an metninin kendisi değil; anlamı Türkçede ifade etme çalışmasıdır.

04–06 · KELİME, KÖK, SARF VE NAHİV · DOĞRULANDI

Kelime kelime Türkçe tahlil

Kelime kelime Türkçe tahlil

Bu ayetin dil verileri kaynak paketiyle karşılaştırılıyor.

1وَجَـٰهِدُوا۟
Tür
bağlaç — önek, w: CONJ+ · fiil — gövde, söz türü: fiil, emir, (ııı), lemma: جَٰهَدَ, kök: جهد, 2mp · zamir — sonek, pron: 2MP
Kök
جهد
Sözlük biçimi
جَٰهَدَ
Nahiv
emir
2فِى
Tür
edat — gövde, söz türü: edat, lemma: فِى
Kök
Sözlük biçimi
فِى
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
3ٱللَّهِ
Tür
özel isim — gövde, söz türü: özel isim, lemma: ٱللَّه, kök: اله, mecrûr
Kök
اله
Sözlük biçimi
ٱللَّه
Nahiv
mecrûr
4حَقَّ
Tür
isim — gövde, söz türü: isim, lemma: حَقّ, kök: حقق, eril, mansûb
Kök
حقق
Sözlük biçimi
حَقّ
Nahiv
mansûb
5جِهَادِهِۦ
Tür
isim — gövde, söz türü: isim, lemma: جِهَاد, kök: جهد, eril, mecrûr · zamir — sonek, pron: 3MS
Kök
جهد
Sözlük biçimi
جِهَاد
Nahiv
mecrûr
6ۚ
Tür
zamir — gövde, söz türü: zamir, 3ms
Kök
Sözlük biçimi
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
7هُوَ
Tür
fiil — gövde, söz türü: fiil, geçmiş zaman, (vııı), lemma: ٱجْتَبَىٰ, kök: جبي, 3ms · zamir — sonek, pron: 2MP
Kök
جبي
Sözlük biçimi
ٱجْتَبَىٰ
Nahiv
geçmiş zaman
8ٱجْتَبَىٰكُمْ
Tür
bağlaç — önek, w: CONJ+ · olumsuzluk edatı — gövde, söz türü: olumsuzluk edatı, lemma: مَا
Kök
Sözlük biçimi
مَا
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
9وَمَا
Tür
fiil — gövde, söz türü: fiil, geçmiş zaman, lemma: جَعَلَ, kök: جعل, 3ms
Kök
جعل
Sözlük biçimi
جَعَلَ
Nahiv
geçmiş zaman
10جَعَلَ
Tür
edat — gövde, söz türü: edat, lemma: عَلَىٰ · zamir — sonek, pron: 2MP
Kök
Sözlük biçimi
عَلَىٰ
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
11عَلَيْكُمْ
Tür
edat — gövde, söz türü: edat, lemma: فِى
Kök
Sözlük biçimi
فِى
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
12فِى
Tür
belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: دِين, kök: دين, eril, mecrûr
Kök
دين
Sözlük biçimi
دِين
Nahiv
mecrûr
13ٱلدِّينِ
Tür
edat — gövde, söz türü: edat, lemma: مِن
Kök
Sözlük biçimi
مِن
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
14مِنْ
Tür
isim — gövde, söz türü: isim, lemma: حَرَج, kök: حرج, eril, ındef, mecrûr
Kök
حرج
Sözlük biçimi
حَرَج
Nahiv
mecrûr
15حَرَجٍ
Tür
isim — gövde, söz türü: isim, lemma: مِلَّة, kök: ملل, dişil, mansûb
Kök
ملل
Sözlük biçimi
مِلَّة
Nahiv
mansûb
16ۚ
Tür
isim — gövde, söz türü: isim, lemma: أَبٌ, kök: ابو, eril tekil, mecrûr · zamir — sonek, pron: 2MP
Kök
ابو
Sözlük biçimi
أَبٌ
Nahiv
mecrûr
17مِّلَّةَ
Tür
özel isim — gövde, söz türü: özel isim, lemma: إِبْرَاهِيم, eril, mecrûr
Kök
Sözlük biçimi
إِبْرَاهِيم
Nahiv
mecrûr
18أَبِيكُمْ
Tür
zamir — gövde, söz türü: zamir, 3ms
Kök
Sözlük biçimi
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
19إِبْرَٰهِيمَ
Tür
fiil — gövde, söz türü: fiil, geçmiş zaman, (ıı), lemma: سَمَّىٰ, kök: سمو, 3ms · zamir — sonek, pron: 2MP
Kök
سمو
Sözlük biçimi
سَمَّىٰ
Nahiv
geçmiş zaman
20ۚ
Tür
belirleyici — önek, al+ · özel isim — gövde, söz türü: özel isim, etken, pcpl, (ıv), lemma: مُسْلِم, kök: سلم, eril çoğul, mansûb
Kök
سلم
Sözlük biçimi
مُسْلِم
Nahiv
etken · mansûb
21هُوَ
Tür
edat — gövde, söz türü: edat, lemma: مِن
Kök
Sözlük biçimi
مِن
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
22سَمَّىٰكُمُ
Tür
isim — gövde, söz türü: isim, lemma: قَبْل, kök: قبل, mecrûr
Kök
قبل
Sözlük biçimi
قَبْل
Nahiv
mecrûr
23ٱلْمُسْلِمِينَ
Tür
bağlaç — önek, w: CONJ+ · edat — gövde, söz türü: edat, lemma: فِى
Kök
Sözlük biçimi
فِى
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
24مِن
Tür
işaret zamiri — gövde, söz türü: işaret zamiri, lemma: هَٰذَا, eril tekil
Kök
Sözlük biçimi
هَٰذَا
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
25قَبْلُ
Tür
prp — önek, l: PRP+ · fiil — gövde, söz türü: fiil, geniş/şimdiki zaman, lemma: كَانَ, kök: كون, sp: kaAn, 3ms, mood: mansûb fiil
Kök
كون
Sözlük biçimi
كَانَ
Nahiv
geniş/şimdiki zaman
26وَفِى
Tür
belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: رَسُول, kök: رسل, eril, merfû
Kök
رسل
Sözlük biçimi
رَسُول
Nahiv
merfû
27هَـٰذَا
Tür
sıfat — gövde, söz türü: sıfat, lemma: شَهِيد, kök: شهد, eril tekil, ındef, mansûb
Kök
شهد
Sözlük biçimi
شَهِيد
Nahiv
mansûb
28لِيَكُونَ
Tür
edat — gövde, söz türü: edat, lemma: عَلَىٰ · zamir — sonek, pron: 2MP
Kök
Sözlük biçimi
عَلَىٰ
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
29ٱلرَّسُولُ
Tür
bağlaç — önek, w: CONJ+ · fiil — gövde, söz türü: fiil, geniş/şimdiki zaman, lemma: كَانَ, kök: كون, sp: kaAn, 2mp, mood: mansûb fiil · zamir — sonek, pron: 2MP
Kök
كون
Sözlük biçimi
كَانَ
Nahiv
geniş/şimdiki zaman
30شَهِيدًا
Tür
isim — gövde, söz türü: isim, lemma: شَهِيد, kök: شهد, eril çoğul, mansûb
Kök
شهد
Sözlük biçimi
شَهِيد
Nahiv
mansûb
31عَلَيْكُمْ
Tür
edat — gövde, söz türü: edat, lemma: عَلَىٰ
Kök
Sözlük biçimi
عَلَىٰ
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
32وَتَكُونُوا۟
Tür
belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: نَّاس, kök: نوس, eril çoğul, mecrûr
Kök
نوس
Sözlük biçimi
نَّاس
Nahiv
mecrûr
33شُهَدَآءَ
Tür
rem — önek, f: REM+ · fiil — gövde, söz türü: fiil, emir, (ıv), lemma: أَقَامَ, kök: قوم, 2mp · zamir — sonek, pron: 2MP
Kök
قوم
Sözlük biçimi
أَقَامَ
Nahiv
emir
34عَلَى
Tür
belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: صَلَوٰة, kök: صلو, dişil, mansûb
Kök
صلو
Sözlük biçimi
صَلَوٰة
Nahiv
mansûb
35ٱلنَّاسِ
Tür
bağlaç — önek, w: CONJ+ · fiil — gövde, söz türü: fiil, emir, (ıv), lemma: ا^تَى, kök: اتي, 2mp · zamir — sonek, pron: 2MP
Kök
اتي
Sözlük biçimi
ا^تَى
Nahiv
emir
36ۚ
Tür
belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: زَكَوٰة, kök: زكو, dişil, mansûb
Kök
زكو
Sözlük biçimi
زَكَوٰة
Nahiv
mansûb
37فَأَقِيمُوا۟
Tür
bağlaç — önek, w: CONJ+ · fiil — gövde, söz türü: fiil, emir, (vııı), lemma: ٱعْتَصَمُ, kök: عصم, 2mp · zamir — sonek, pron: 2MP
Kök
عصم
Sözlük biçimi
ٱعْتَصَمُ
Nahiv
emir
38ٱلصَّلَوٰةَ
Tür
edat — önek, bi+ · özel isim — gövde, söz türü: özel isim, lemma: ٱللَّه, kök: اله, mecrûr
Kök
اله
Sözlük biçimi
ٱللَّه
Nahiv
mecrûr
39وَءَاتُوا۟
Tür
zamir — gövde, söz türü: zamir, 3ms
Kök
Sözlük biçimi
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
40ٱلزَّكَوٰةَ
Tür
isim — gövde, söz türü: isim, lemma: مَوْلَىٰ, kök: ولي, eril, mecrûr · zamir — sonek, pron: 2MP
Kök
ولي
Sözlük biçimi
مَوْلَىٰ
Nahiv
mecrûr
41وَٱعْتَصِمُوا۟
Tür
rem — önek, f: REM+ · fiil — gövde, söz türü: fiil, geçmiş zaman, lemma: نِعْمَ, kök: نعم, 3ms
Kök
نعم
Sözlük biçimi
نِعْمَ
Nahiv
geçmiş zaman
42بِٱللَّهِ
Tür
belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: مَوْلَىٰ, kök: ولي, eril, mecrûr
Kök
ولي
Sözlük biçimi
مَوْلَىٰ
Nahiv
mecrûr
43هُوَ
Tür
bağlaç — önek, w: CONJ+ · fiil — gövde, söz türü: fiil, geçmiş zaman, lemma: نِعْمَ, kök: نعم, 3ms
Kök
نعم
Sözlük biçimi
نِعْمَ
Nahiv
geçmiş zaman
44مَوْلَىٰكُمْ
Tür
belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: نَصِير, kök: نصر, eril tekil, merfû
Kök
نصر
Sözlük biçimi
نَصِير
Nahiv
merfû
45ۖ
Tür
Kök
Sözlük biçimi
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
46فَنِعْمَ
Tür
Kök
Sözlük biçimi
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
47ٱلْمَوْلَىٰ
Tür
Kök
Sözlük biçimi
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
48وَنِعْمَ
Tür
Kök
Sözlük biçimi
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
49ٱلنَّصِيرُ
Tür
Kök
Sözlük biçimi
Nahiv
Bağlama göre açıklanır
07 · NÜZUL VE BAĞLAM · KAYNAK BAĞLANTILI

Sûre içindeki yeri

Bu ayet medenî kabul edilen Hac sûresinin 78. ayetidir. Bağlam için bir önceki ve sonraki ayeti birlikte okuyun.

Diyanet Kur’an portalında bağlamı aç ↗
08 · TEFSİR · RESMÎ KAYNAĞA YÖNLENDİRME

Kur’an Yolu tefsiri

Telif korumasındaki tefsir metni kopyalanmaz. Diyanet’in resmî sayfasındaki ayet açıklamasına doğrudan gidilir.

Tefsir kaynağını aç ↗
09 · MUKAYESELİ TEFSİR · EDİTORYAL İNCELEMEDE

Müfessir görüşleri

Taberî, Mâtürîdî, Râzî, Kurtubî, İbn Kesîr ve Elmalılı gibi müfessirlerin görüşleri; baskı, cilt ve sayfa künyesi doğrulandıktan sonra burada ayrı ayrı gösterilecek. Doğrulanmamış özet yayımlanmaz.

10 · HADİS BAĞLANTILARI · EDİTORYAL İNCELEMEDE

İlgili rivayetler

Ayetle doğrudan ilişkisi doğrulanan rivayetler hadis numarası, sıhhat kaynağı ve kısa açıklamayla bağlanır.

Kaynak numaralı hadis kayıtlarını aç →
11 · FIKIH · EDİTORYAL İNCELEMEDE

Hükümle ilişkisi

Ayet bir fıkıh hükmüyle ilişkilendirilecekse dört Sünnî mezhep görüşü ve dayandıkları kaynaklar birlikte gösterilir. Kişisel fetva üretilmez.

Din İşleri Yüksek Kurulu ↗
12 · KUR’ANÎ KAVRAMLAR · BAĞLANTI AĞI

Kavramla birlikte okuyun

Ayetin anlamındaki kavramlar, kök ve lemma taraması doğrulandıkça konulu Kur’an dosyalarına bağlanır.

Kur’anî kavramlar kataloğu →
13 · ESMÂÜ’L-HÜSNÂ · BAĞLANTI AĞI

İlâhî isimler

Ayette açıkça geçen isimler ve isimlerin anlam alanı, lafız ile yorum birbirinden ayrılarak gösterilir.

99 isim kataloğu →
14 · AHLÂK · DÜŞÜNME REHBERİ

Davranışa bakan yön

Ayetin emri, yasağı, örneği veya uyarısı varsa bunun davranışa nasıl taşınacağı sûrenin bütünü içinde ele alınır.

15 · İNSANÎ BOYUT · SINIRLI YORUM

İnsanı anlamaya katkısı

Bu alan manevî ve ahlâkî düşünme içindir; klinik teşhis, psikolojik tedavi veya profesyonel sağlık tavsiyesi değildir.

16 · BUGÜNE BAKIŞ · DÜŞÜNME SORUSU

Bugün nasıl okuyabiliriz?

Ayetin bildirdiği ilkeyi, sûrenin ana konusu ve komşu ayetlerin akışı içinde değerlendirin.

17 · DUA · EDİTORYAL İNCELEMEDE

Ayet dua içeriyor mu?

Dua niteliği açıkça doğrulanan ayetler, anlamı ve bağlamıyla Dua bölümüne bağlanır; her ayet zorla duaya dönüştürülmez.

Kaynaklı dualar →
18 · DERS · OKUMA ADIMI

Üç adımda çalışın

  1. Arapça metni ve meali yavaşça okuyun.
  2. Kelime tahlilinde tekrar eden kökleri inceleyin.
  3. Önceki ve sonraki ayetle kurduğu bağı not edin.
19 · KAYNAKLAR

Metin, meal ve dil verisi