يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَٱسْتَمِعُوا۟ لَهُۥٓ ۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَن يَخْلُقُوا۟ ذُبَابًا وَلَوِ ٱجْتَمَعُوا۟ لَهُۥ ۖ وَإِن يَسْلُبْهُمُ ٱلذُّبَابُ شَيْـًٔا لَّا يَسْتَنقِذُوهُ مِنْهُ ۚ ضَعُفَ ٱلطَّالِبُ وَٱلْمَطْلُوبُ
Tanzil Osmanî metni; metin değiştirilmeden gösterilir.yâ eyyühe-nnâsü ḍuribe meŝelün festemi`û leh. inne-lleẕîne ted`ûne min dûni-llâhi ley yaḫlüḳû ẕübâbev velevi-cteme`û leh. veiy yeslübhümü-ẕẕübâbü şey'el lâ yestenḳiẕûhü minh. ḍa`ufe-ṭṭâlibü velmaṭlûb.
Muhammet Abay çeviriyazısı, gayri ticari kullanım kaydıyla.Ey insanlar! (Size) bir misal verildi; şimdi onu dinleyin: Allah'ı bırakıp da yalvardıklarınız (taptıklarınız) bunun için bir araya gelseler bile bir sineği dahi yaratamazlar. Sinek onlardan bir şey kapsa, bunu ondan geri de alamazlar. İsteyen de aciz, kendinden istenen de!
Meal, Kur’an metninin kendisi değil; anlamı Türkçede ifade etme çalışmasıdır.
Kelime kelime Türkçe tahlil
Kelime kelime Türkçe tahlil
Bu ayetin dil verileri kaynak paketiyle karşılaştırılıyor.
- Tür
- seslenme edatı — önek, ya+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: أَيُّهَا, merfû
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- أَيُّهَا
- Nahiv
- merfû
- Tür
- belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: نَّاس, kök: نوس, eril çoğul, merfû
- Kök
- نوس
- Sözlük biçimi
- نَّاس
- Nahiv
- merfû
- Tür
- fiil — gövde, söz türü: fiil, geçmiş zaman, edilgen, lemma: ضَرَبَ, kök: ضرب, 3ms
- Kök
- ضرب
- Sözlük biçimi
- ضَرَبَ
- Nahiv
- geçmiş zaman · edilgen
- Tür
- isim — gövde, söz türü: isim, lemma: مَثَل, kök: مثل, eril, ındef, merfû
- Kök
- مثل
- Sözlük biçimi
- مَثَل
- Nahiv
- merfû
- Tür
- rem — önek, f: REM+ · fiil — gövde, söz türü: fiil, emir, (vııı), lemma: ٱسْتَمَعَ, kök: سمع, 2mp · zamir — sonek, pron: 2MP
- Kök
- سمع
- Sözlük biçimi
- ٱسْتَمَعَ
- Nahiv
- emir
- Tür
- edat — önek, l: P+ · zamir — gövde, söz türü: zamir, 3ms
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- —
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
- Tür
- acc — gövde, söz türü: ACC, lemma: إِنّ, sp: <in~
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- إِنّ
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
- Tür
- ilgi zamiri — gövde, söz türü: ilgi zamiri, lemma: ٱلَّذِى, eril çoğul
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- ٱلَّذِى
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
- Tür
- fiil — gövde, söz türü: fiil, geniş/şimdiki zaman, lemma: دَعَا, kök: دعو, 2mp · zamir — sonek, pron: 2MP
- Kök
- دعو
- Sözlük biçimi
- دَعَا
- Nahiv
- geniş/şimdiki zaman
- Tür
- edat — gövde, söz türü: edat, lemma: مِن
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- مِن
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
- Tür
- isim — gövde, söz türü: isim, lemma: دُون, kök: دون, mecrûr
- Kök
- دون
- Sözlük biçimi
- دُون
- Nahiv
- mecrûr
- Tür
- özel isim — gövde, söz türü: özel isim, lemma: ٱللَّه, kök: اله, mecrûr
- Kök
- اله
- Sözlük biçimi
- ٱللَّه
- Nahiv
- mecrûr
- Tür
- olumsuzluk edatı — gövde, söz türü: olumsuzluk edatı, lemma: لَن
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- لَن
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
- Tür
- fiil — gövde, söz türü: fiil, geniş/şimdiki zaman, lemma: خَلَقَ, kök: خلق, 3mp, mood: mansûb fiil · zamir — sonek, pron: 3MP
- Kök
- خلق
- Sözlük biçimi
- خَلَقَ
- Nahiv
- geniş/şimdiki zaman
- Tür
- isim — gövde, söz türü: isim, lemma: ذُبَاب, kök: ذبب, eril, ındef, mansûb
- Kök
- ذبب
- Sözlük biçimi
- ذُبَاب
- Nahiv
- mansûb
- Tür
- bağlaç — önek, w: CONJ+ · şart edatı — gövde, söz türü: şart edatı, lemma: لَو
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- لَو
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
- Tür
- fiil — gövde, söz türü: fiil, geçmiş zaman, (vııı), lemma: ٱجْتَمَعُ, kök: جمع, 3mp · zamir — sonek, pron: 3MP
- Kök
- جمع
- Sözlük biçimi
- ٱجْتَمَعُ
- Nahiv
- geçmiş zaman
- Tür
- edat — önek, l: P+ · zamir — gövde, söz türü: zamir, 3ms
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- —
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
- Tür
- bağlaç — önek, w: CONJ+ · şart edatı — gövde, söz türü: şart edatı, lemma: إِن
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- إِن
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
- Tür
- fiil — gövde, söz türü: fiil, geniş/şimdiki zaman, lemma: يَسْلُبْ, kök: سلب, 3ms, mood: meczûm · zamir — sonek, pron: 3MP
- Kök
- سلب
- Sözlük biçimi
- يَسْلُبْ
- Nahiv
- geniş/şimdiki zaman
- Tür
- belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: ذُبَاب, kök: ذبب, eril, merfû
- Kök
- ذبب
- Sözlük biçimi
- ذُبَاب
- Nahiv
- merfû
- Tür
- isim — gövde, söz türü: isim, lemma: شَىْء, kök: شيا, eril, ındef, mansûb
- Kök
- شيا
- Sözlük biçimi
- شَىْء
- Nahiv
- mansûb
- Tür
- olumsuzluk edatı — gövde, söz türü: olumsuzluk edatı, lemma: لَا
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- لَا
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
- Tür
- fiil — gövde, söz türü: fiil, geniş/şimdiki zaman, (x), lemma: يَسْتَنقِذُ, kök: نقذ, 3mp, mood: meczûm · zamir — sonek, pron: 3MP · zamir — sonek, pron: 3MS
- Kök
- نقذ
- Sözlük biçimi
- يَسْتَنقِذُ
- Nahiv
- geniş/şimdiki zaman
- Tür
- edat — gövde, söz türü: edat, lemma: مِن · zamir — sonek, pron: 3MS
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- مِن
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
- Tür
- fiil — gövde, söz türü: fiil, geçmiş zaman, lemma: ضَعُفَ, kök: ضعف, 3ms
- Kök
- ضعف
- Sözlük biçimi
- ضَعُفَ
- Nahiv
- geçmiş zaman
- Tür
- belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, etken, pcpl, lemma: طَّالِب, kök: طلب, eril, merfû
- Kök
- طلب
- Sözlük biçimi
- طَّالِب
- Nahiv
- etken · merfû
- Tür
- bağlaç — önek, w: CONJ+ · belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, edilgen, pcpl, lemma: مَطْلُوب, kök: طلب, eril, merfû
- Kök
- طلب
- Sözlük biçimi
- مَطْلُوب
- Nahiv
- edilgen · merfû
- Tür
- —
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- —
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
- Tür
- —
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- —
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
- Tür
- —
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- —
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
Sûre içindeki yeri
Bu ayet medenî kabul edilen Hac sûresinin 73. ayetidir. Bağlam için bir önceki ve sonraki ayeti birlikte okuyun.
Diyanet Kur’an portalında bağlamı aç ↗Kur’an Yolu tefsiri
Telif korumasındaki tefsir metni kopyalanmaz. Diyanet’in resmî sayfasındaki ayet açıklamasına doğrudan gidilir.
Tefsir kaynağını aç ↗Müfessir görüşleri
Taberî, Mâtürîdî, Râzî, Kurtubî, İbn Kesîr ve Elmalılı gibi müfessirlerin görüşleri; baskı, cilt ve sayfa künyesi doğrulandıktan sonra burada ayrı ayrı gösterilecek. Doğrulanmamış özet yayımlanmaz.
İlgili rivayetler
Ayetle doğrudan ilişkisi doğrulanan rivayetler hadis numarası, sıhhat kaynağı ve kısa açıklamayla bağlanır.
Kaynak numaralı hadis kayıtlarını aç →Hükümle ilişkisi
Ayet bir fıkıh hükmüyle ilişkilendirilecekse dört Sünnî mezhep görüşü ve dayandıkları kaynaklar birlikte gösterilir. Kişisel fetva üretilmez.
Din İşleri Yüksek Kurulu ↗Kavramla birlikte okuyun
Ayetin anlamındaki kavramlar, kök ve lemma taraması doğrulandıkça konulu Kur’an dosyalarına bağlanır.
Kur’anî kavramlar kataloğu →İlâhî isimler
Ayette açıkça geçen isimler ve isimlerin anlam alanı, lafız ile yorum birbirinden ayrılarak gösterilir.
99 isim kataloğu →Davranışa bakan yön
Ayetin emri, yasağı, örneği veya uyarısı varsa bunun davranışa nasıl taşınacağı sûrenin bütünü içinde ele alınır.
İnsanı anlamaya katkısı
Bu alan manevî ve ahlâkî düşünme içindir; klinik teşhis, psikolojik tedavi veya profesyonel sağlık tavsiyesi değildir.
Bugün nasıl okuyabiliriz?
Ayetin bildirdiği ilkeyi, sûrenin ana konusu ve komşu ayetlerin akışı içinde değerlendirin.
Ayet dua içeriyor mu?
Dua niteliği açıkça doğrulanan ayetler, anlamı ve bağlamıyla Dua bölümüne bağlanır; her ayet zorla duaya dönüştürülmez.
Kaynaklı dualar →Üç adımda çalışın
- Arapça metni ve meali yavaşça okuyun.
- Kelime tahlilinde tekrar eden kökleri inceleyin.
- Önceki ve sonraki ayetle kurduğu bağı not edin.