يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ كُتِبَ عَلَيْكُمُ ٱلْقِصَاصُ فِى ٱلْقَتْلَى ۖ ٱلْحُرُّ بِٱلْحُرِّ وَٱلْعَبْدُ بِٱلْعَبْدِ وَٱلْأُنثَىٰ بِٱلْأُنثَىٰ ۚ فَمَنْ عُفِىَ لَهُۥ مِنْ أَخِيهِ شَىْءٌ فَٱتِّبَاعٌۢ بِٱلْمَعْرُوفِ وَأَدَآءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَـٰنٍ ۗ ذَٰلِكَ تَخْفِيفٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ۗ فَمَنِ ٱعْتَدَىٰ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٌ
Tanzil Osmanî metni; metin değiştirilmeden gösterilir.yâ eyyühe-lleẕîne âmenû kütibe `aleykümü-lḳiṣâṣu fi-lḳatlâ. elḥurru bilḥurri vel`abdü bil`abdi vel'ünŝâ bil'ünŝâ. femen `ufiye lehû min eḫîhi şey'ün fettibâ`um bilma`rûfi veedâün ileyhi biiḥsân. ẕâlike taḫfîfüm mir rabbiküm veraḥmetün. femeni-`tedâ ba`de ẕâlike felehû `aẕâbün elîm.
Muhammet Abay çeviriyazısı, gayri ticari kullanım kaydıyla.Ey iman edenler! Öldürülenler hakkında size kısas farz kılındı. Hüre hür, köleye köle, kadına kadın (öldürülür). Ancak her kimin cezası, kardeşi (öldürülenin velisi) tarafından bir miktar bağışlanırsa artık (taraflar) hakkaniyete uymalı ve (öldüren) ona (gereken diyeti) güzellikle ödemelidir. Bu söylenenler, Rabbinizden bir hafifletme ve rahmettir. Her kim bundan sonra haddi aşarsa muhakkak onun için elem verici bir azap vardır.
Meal, Kur’an metninin kendisi değil; anlamı Türkçede ifade etme çalışmasıdır.
Kelime kelime Türkçe tahlil
Kelime kelime Türkçe tahlil
Bu ayetin dil verileri kaynak paketiyle karşılaştırılıyor.
1يَـٰٓأَيُّهَا
- Tür
- seslenme edatı — önek, ya+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: أَيُّهَا, merfû
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- أَيُّهَا
- Nahiv
- merfû
2ٱلَّذِينَ
- Tür
- ilgi zamiri — gövde, söz türü: ilgi zamiri, lemma: ٱلَّذِى, eril çoğul
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- ٱلَّذِى
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
3ءَامَنُوا۟
- Tür
- fiil — gövde, söz türü: fiil, geçmiş zaman, (ıv), lemma: ءَامَنَ, kök: امن, 3mp · zamir — sonek, pron: 3MP
- Kök
- امن
- Sözlük biçimi
- ءَامَنَ
- Nahiv
- geçmiş zaman
4كُتِبَ
- Tür
- fiil — gövde, söz türü: fiil, geçmiş zaman, edilgen, lemma: كَتَبَ, kök: كتب, 3ms
- Kök
- كتب
- Sözlük biçimi
- كَتَبَ
- Nahiv
- geçmiş zaman · edilgen
5عَلَيْكُمُ
- Tür
- edat — gövde, söz türü: edat, lemma: عَلَىٰ · zamir — sonek, pron: 2MP
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- عَلَىٰ
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
6ٱلْقِصَاصُ
- Tür
- belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: قِصَاص, kök: قصص, eril, merfû
- Kök
- قصص
- Sözlük biçimi
- قِصَاص
- Nahiv
- merfû
7فِى
- Tür
- edat — gövde, söz türü: edat, lemma: فِى
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- فِى
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
8ٱلْقَتْلَى
- Tür
- belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: قَتْلَى, kök: قتل, çoğul, mecrûr
- Kök
- قتل
- Sözlük biçimi
- قَتْلَى
- Nahiv
- mecrûr
9ۖ
- Tür
- belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: حُرّ, kök: حرر, eril, merfû
- Kök
- حرر
- Sözlük biçimi
- حُرّ
- Nahiv
- merfû
10ٱلْحُرُّ
- Tür
- edat — önek, bi+ · belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: حُرّ, kök: حرر, eril, mecrûr
- Kök
- حرر
- Sözlük biçimi
- حُرّ
- Nahiv
- mecrûr
11بِٱلْحُرِّ
- Tür
- bağlaç — önek, w: CONJ+ · belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: عَبْد, kök: عبد, eril, merfû
- Kök
- عبد
- Sözlük biçimi
- عَبْد
- Nahiv
- merfû
12وَٱلْعَبْدُ
- Tür
- edat — önek, bi+ · belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: عَبْد, kök: عبد, eril, mecrûr
- Kök
- عبد
- Sözlük biçimi
- عَبْد
- Nahiv
- mecrûr
13بِٱلْعَبْدِ
- Tür
- bağlaç — önek, w: CONJ+ · belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: أُنثَىٰ, kök: انث, dişil, merfû
- Kök
- انث
- Sözlük biçimi
- أُنثَىٰ
- Nahiv
- merfû
14وَٱلْأُنثَىٰ
- Tür
- edat — önek, bi+ · belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: أُنثَىٰ, kök: انث, dişil, mecrûr
- Kök
- انث
- Sözlük biçimi
- أُنثَىٰ
- Nahiv
- mecrûr
15بِٱلْأُنثَىٰ
- Tür
- rem — önek, f: REM+ · şart edatı — gövde, söz türü: şart edatı, lemma: مَن
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- مَن
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
16ۚ
- Tür
- fiil — gövde, söz türü: fiil, geçmiş zaman, edilgen, lemma: عَفَا, kök: عفو, 3ms
- Kök
- عفو
- Sözlük biçimi
- عَفَا
- Nahiv
- geçmiş zaman · edilgen
17فَمَنْ
- Tür
- edat — önek, l: P+ · zamir — gövde, söz türü: zamir, 3ms
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- —
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
18عُفِىَ
- Tür
- edat — gövde, söz türü: edat, lemma: مِن
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- مِن
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
19لَهُۥ
- Tür
- isim — gövde, söz türü: isim, lemma: أَخ, kök: اخو, eril tekil, mecrûr · zamir — sonek, pron: 3MS
- Kök
- اخو
- Sözlük biçimi
- أَخ
- Nahiv
- mecrûr
20مِنْ
- Tür
- isim — gövde, söz türü: isim, lemma: شَىْء, kök: شيا, eril, ındef, merfû
- Kök
- شيا
- Sözlük biçimi
- شَىْء
- Nahiv
- merfû
21أَخِيهِ
- Tür
- bağlaç — önek, f: CONJ+ · isim — gövde, söz türü: isim, vn, (vııı), lemma: ٱتِّبَاع, kök: تبع, eril, ındef, merfû
- Kök
- تبع
- Sözlük biçimi
- ٱتِّبَاع
- Nahiv
- merfû
22شَىْءٌ
- Tür
- edat — önek, bi+ · belirleyici — önek, al+ · isim — gövde, söz türü: isim, edilgen, pcpl, lemma: مَّعْرُوف, kök: عرف, eril, mecrûr
- Kök
- عرف
- Sözlük biçimi
- مَّعْرُوف
- Nahiv
- edilgen · mecrûr
23فَٱتِّبَاعٌۢ
- Tür
- bağlaç — önek, w: CONJ+ · isim — gövde, söz türü: isim, vn, lemma: أَدَا^ء, kök: ادي, eril, ındef, merfû
- Kök
- ادي
- Sözlük biçimi
- أَدَا^ء
- Nahiv
- merfû
24بِٱلْمَعْرُوفِ
- Tür
- edat — gövde, söz türü: edat, lemma: إِلَىٰ · zamir — sonek, pron: 3MS
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- إِلَىٰ
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
25وَأَدَآءٌ
- Tür
- edat — önek, bi+ · isim — gövde, söz türü: isim, vn, (ıv), lemma: إِحْسَٰن, kök: حسن, eril, ındef, mecrûr
- Kök
- حسن
- Sözlük biçimi
- إِحْسَٰن
- Nahiv
- mecrûr
26إِلَيْهِ
- Tür
- işaret zamiri — gövde, söz türü: işaret zamiri, lemma: ذَٰلِك, eril tekil
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- ذَٰلِك
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
27بِإِحْسَـٰنٍ
- Tür
- isim — gövde, söz türü: isim, vn, (ıı), lemma: تَخْفِيف, kök: خفف, eril, ındef, merfû
- Kök
- خفف
- Sözlük biçimi
- تَخْفِيف
- Nahiv
- merfû
28ۗ
- Tür
- edat — gövde, söz türü: edat, lemma: مِن
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- مِن
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
29ذَٰلِكَ
- Tür
- isim — gövde, söz türü: isim, lemma: رَبّ, kök: ربب, eril, mecrûr · zamir — sonek, pron: 2MP
- Kök
- ربب
- Sözlük biçimi
- رَبّ
- Nahiv
- mecrûr
30تَخْفِيفٌ
- Tür
- bağlaç — önek, w: CONJ+ · isim — gövde, söz türü: isim, lemma: رَحْمَة, kök: رحم, dişil, ındef, merfû
- Kök
- رحم
- Sözlük biçimi
- رَحْمَة
- Nahiv
- merfû
31مِّن
- Tür
- rem — önek, f: REM+ · şart edatı — gövde, söz türü: şart edatı, lemma: مَن
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- مَن
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
32رَّبِّكُمْ
- Tür
- fiil — gövde, söz türü: fiil, geçmiş zaman, (vııı), lemma: ٱعْتَدَىٰ, kök: عدو, 3ms
- Kök
- عدو
- Sözlük biçimi
- ٱعْتَدَىٰ
- Nahiv
- geçmiş zaman
33وَرَحْمَةٌ
- Tür
- t — gövde, söz türü: T, lemma: بَعْد, kök: بعد, mansûb
- Kök
- بعد
- Sözlük biçimi
- بَعْد
- Nahiv
- mansûb
34ۗ
- Tür
- işaret zamiri — gövde, söz türü: işaret zamiri, lemma: ذَٰلِك, eril tekil
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- ذَٰلِك
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
35فَمَنِ
- Tür
- rslt — önek, f: RSLT+ · edat — önek, l: P+ · zamir — gövde, söz türü: zamir, 3ms
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- —
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
36ٱعْتَدَىٰ
- Tür
- isim — gövde, söz türü: isim, lemma: عَذَاب, kök: عذب, eril, ındef, merfû
- Kök
- عذب
- Sözlük biçimi
- عَذَاب
- Nahiv
- merfû
37بَعْدَ
- Tür
- sıfat — gövde, söz türü: sıfat, lemma: أَلِيم, kök: الم, eril tekil, ındef, merfû
- Kök
- الم
- Sözlük biçimi
- أَلِيم
- Nahiv
- merfû
38ذَٰلِكَ
- Tür
- —
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- —
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
39فَلَهُۥ
- Tür
- —
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- —
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
40عَذَابٌ
- Tür
- —
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- —
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
41أَلِيمٌ
- Tür
- —
- Kök
- —
- Sözlük biçimi
- —
- Nahiv
- Bağlama göre açıklanır
Sûre içindeki yeri
Bu ayet medenî kabul edilen Bakara sûresinin 178. ayetidir. Bağlam için bir önceki ve sonraki ayeti birlikte okuyun.
Diyanet Kur’an portalında bağlamı aç ↗Kur’an Yolu tefsiri
Telif korumasındaki tefsir metni kopyalanmaz. Diyanet’in resmî sayfasındaki ayet açıklamasına doğrudan gidilir.
Tefsir kaynağını aç ↗Müfessir görüşleri
Taberî, Mâtürîdî, Râzî, Kurtubî, İbn Kesîr ve Elmalılı gibi müfessirlerin görüşleri; baskı, cilt ve sayfa künyesi doğrulandıktan sonra burada ayrı ayrı gösterilecek. Doğrulanmamış özet yayımlanmaz.
İlgili rivayetler
Ayetle doğrudan ilişkisi doğrulanan rivayetler hadis numarası, sıhhat kaynağı ve kısa açıklamayla bağlanır.
Kaynak numaralı hadis kayıtlarını aç →Hükümle ilişkisi
Ayet bir fıkıh hükmüyle ilişkilendirilecekse dört Sünnî mezhep görüşü ve dayandıkları kaynaklar birlikte gösterilir. Kişisel fetva üretilmez.
Din İşleri Yüksek Kurulu ↗Kavramla birlikte okuyun
Ayetin anlamındaki kavramlar, kök ve lemma taraması doğrulandıkça konulu Kur’an dosyalarına bağlanır.
Kur’anî kavramlar kataloğu →İlâhî isimler
Ayette açıkça geçen isimler ve isimlerin anlam alanı, lafız ile yorum birbirinden ayrılarak gösterilir.
99 isim kataloğu →Davranışa bakan yön
Ayetin emri, yasağı, örneği veya uyarısı varsa bunun davranışa nasıl taşınacağı sûrenin bütünü içinde ele alınır.
İnsanı anlamaya katkısı
Bu alan manevî ve ahlâkî düşünme içindir; klinik teşhis, psikolojik tedavi veya profesyonel sağlık tavsiyesi değildir.
Bugün nasıl okuyabiliriz?
Ayetin bildirdiği ilkeyi, sûrenin ana konusu ve komşu ayetlerin akışı içinde değerlendirin.
Ayet dua içeriyor mu?
Dua niteliği açıkça doğrulanan ayetler, anlamı ve bağlamıyla Dua bölümüne bağlanır; her ayet zorla duaya dönüştürülmez.
Kaynaklı dualar →Üç adımda çalışın
- Arapça metni ve meali yavaşça okuyun.
- Kelime tahlilinde tekrar eden kökleri inceleyin.
- Önceki ve sonraki ayetle kurduğu bağı not edin.